pagina aangepast
20-1-2010

 

Kruse, zijn werk


     

 

Van de hieronder volgende werkenlijst was bij het maken van deze pagina's (maart 2000) nog veel als "onbekend" genoteerd. Dankzij verschillende bezoekers is er al heel wat informatie bij gekomen en het aandeel "onbekend" behoorlijk teruggedrongen.

Waar u een plaatsnaam vetgedrukt ziet kunt u doorklikken voor een foto (voor zover ik die heb) en meer informatie. Vanwege de foto kan het wat langer duren om de pagina binnen te halen. Vanaf die pagina kunt u met een link weer terug naar die waar u nu bent. Bij het orgel van Leerbroek, een van de vroege orgels van Kruse dus, vindt u een bestek zoals dat door Kruse is opgesteld. Interessant, omdat het een soort blauwdruk lijkt voor zijn verdere werk. Heeft u meer of betere informatie of een betere foto? Van harte welkom!!

De werkenlijst van Kruse

Jaar

Plaats

Kerk

Soort

Dispositie

1883 Oldeholtpade Ned. Herv. verbouw 14 stemmen, aangeh. ped. kabinetorgel
1883 Nijeholtpade Ned. Herv. nieuw 7 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1883 Dronrijp Ned. Herv. herstellingen 18 stemmen, II klavieren, aangeh. pedaal
1885 Kimswerd Ned. Herv. restauratie onbekend
1886 Koog a/d Zaan Ned. Herv. nieuw 6 stemmen, I klavier
1888 Hoogezand Ned. Herv. nieuw onbekend
1888 Oostermeer Ned. Herv. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1888 's-Hertogenbosch Chr. Geref. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1889 Suawoude Chr. Geref. nieuw onbekend
1889 Hommerts Ned. Herv. onderhoud 18 stemmen, II klavieren, aangeh. pedaal
1890 Kollum Ned. Geref. nieuw 9 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1893 Gameren Ned. Herv. nieuw 9 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1894 Kerkwijk Ned. Herv. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1894 Noordbroek Ned. Herv. restauratie 24 stemmen, II klavieren en pedaal
1894 Hoorn (Tersch.) Ned. Herv. nieuw 7 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1895 Wirdum Ned. Herv. reparatie 15 stemmen, II klavieren, aangeh. pedaal
1896 Midsland (Tersch.) Ned. Herv. nieuw ws. 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1898 Leerbroek Ned. Herv. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1899 Rossum Ned. Herv. nieuw 7 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1901 Sint-Annaland Ned. Herv. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1902 Cadzand Ned. Herv. nieuw 7 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1902 Wommels Ned. Herv. restauratie 15 stemmen, II klavieren, aangeh. pedaal
1903 Groede Ned. Herv. nieuw 9 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1904 Montfoort Ned. Herv. correctie 21 stemmen, II klavieren, aangeh. pedaal
1904 Balk Ned. Herv. restauratie 12 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1905 Oldeholtwolde Ned. Herv. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal
1906 Haarlem Ev.Br.Gem. restauratie 7 stemmen, I klavier, vrij pedaal
1908 Nieuwland Ned. Herv. nieuw 8 stemmen, I klavier, aangeh. pedaal

Het werk van Kruse staat nog in de traditie van de Noord-Nederlandse (Friese) orgelmakerijen aan het eind van de 19e eeuw. Vormgeving en opbouw van kas, wind- en regeerwerk getuigen daarvan. Op het eerste gezicht zou men vaak van zijn orgels denken dat ze van van Dam zijn: het Friese zevendelige orgelfront werd omstreeks 1860 door de orgelmakers van Dam geïntroduceerd.

De wat conservatieve Kruse leverde nog degelijk en ambachtelijk werk, wat in die tijd bijzonder was, gezien de bewondering die men had voor de technologie; het pijpwerk betrok hij van elders, wat rond de eeuwwisseling meer gebeurde.

De verschillende registerfamilies in het 19e eeuwse kerkorgel hadden zo hun eigen functie. Van de prestanten werd een vol en krachtig geluid verlangd voor de begeleiding, de fluiten moesten vol maar toch ook liefelijk klinken en de strijkers hadden ook hun eigen functie. De trompet moest stevig klinken in het totale klankbeeld van het orgel. Het werk van Kruse beantwoordt aan deze omschrijving. Vulstemmen als Mixtuur en Sesquialter ontbreken (zie echter ook Kerkwijk) en het aantal achtvoeten bij orgels met de omvang die hij doorgaans bouwde, van kleine bezetting dus, is vrij groot: de invloed van het muzikaal denken rond de eeuwwisseling; de vulstemmen die heden ten dage op zijn orgels worden aangetroffen zijn latere toevoegingen.

kenmerken van zijn orgels:

  • de vormgeving van de vazen en de lier op de fronttorens
  • het voortzetten van de lijnen van de kasstijlen tot in de balustrade onder de kas
  • de hoorn de overvloeds (cornucopia) in de zijpartijen (bij zijn latere orgels)

Vermeldenswaard is nog dat in het Nieuwlandse orgel op één van de deuren een plakker zit met de tekst: Orgel 14. Verder staat er op een deur geschreven: Eldik, Tiel 1889.

De heer N.G. van den Oosterkamp uit Elst liet mij weten dat Eldik een vrij onbekende, vermoedelijk vooral regionaal werkende orgelbouwer was. Eén van zijn werken was het orgel in de N.H. kerk van Kamerik, dat hij in 1898 bouwde. Het zou kunnen dat Eldik de kasten bouwde voor de opdrachten die Kruse in deze regio kreeg. Opvallend blijft dan toch het jaartal dat in de deur in Nieuwland staat: 1889, terwijl het orgel pas in 1908 is opgeleverd.

  Kruse zijn leven
   
  Orgel Nieuwland
-
geschiedenis
-
beschrijving
-
restauratie
 
  Orgelhobby
Nieuws
Vragen
Orgelconcours
   
  Homepage
Links
E-mail